Gartner onderscheidt drie pijlers om voordeel te halen uit AI

Volgens Gartner hangt de ROI van AI af van het vermogen om de kosten te beheersen, de gegevens betrouwbaar te maken en de medewerkers mee te krijgen, voordat de innovatie uitmondt in ongecontroleerde uitgaven.

“Terwijl het gebruik van AI is gestegen van slechts twee op de vijf organisaties in 2024 naar vier op de vijf vandaag, moeten Data & Analytics-managers hun strategie verduidelijken en zich richten op de ROI om de groeiende doelstellingen en ambities van hun organisaties op het gebied van AI beter te kunnen realiseren!”

De boodschap van Adam Ronthal, VP & Analyst bij Gartner, is duidelijk.  Vandaag de dag vreest slechts één op de vijf D&A- of AI-managers dat onzekerheid over de kosten de waarde van kunstmatige intelligentie zal beperken.

Uit een enquête die Gartner tussen november en december 2025 onder 353 D&A- en AI-managers heeft gehouden, bleek dat daardoor slechts 44% van de organisaties financiële waarborgen of FinOps-praktijken voor AI heeft ingevoerd.

“Het creëren van waarde wordt vaak gemeten aan de hand van de ROI, maar data- en architectuurmanagers moeten dit concept zien als veel meer dan alleen een financiële maatstaf“, aldus Georgia O’Callaghan, Director & Analyst bij Gartner. “Er zijn drie benaderingen van waarde waarmee data- en architectuurmanagers hun organisaties veilig en effectief door de woelige wateren van AI kunnen loodsen.”

Een AI-ambitie definiëren

De toenemende versnelling en onzekerheid, in combinatie met zorgen over vertrouwen en controle, versterken de noodzaak van voortdurend leren en aanpassen.

“D&A-managers experimenteren misschien met AI en leren veel, maar dat betekent ook dat ze het risico lopen achterop te raken, omdat iedereen aan het experimenteren is”, vervolgt Adam Ronthal. “Ze moeten een AI-ambitie definiëren waarmee ze de waarde van de informatie uit hun data kunnen maximaliseren, door deze te combineren met de kennis en intuïtie van hun team. Zo wordt kunstmatige intelligentie rendabel gemaakt.”

Om dit ambitieniveau te bereiken, moeten D&A-managers de impact van AI op hun activiteiten radicaal heroverwegen, een gedeelde visie definiëren en hun ambitieniveau bepalen, het heft in eigen handen nemen, hun rol definiëren en de onvoorspelbare en verborgen kosten van AI zo vroeg mogelijk aanpakken.

De basis van AI versterken

Zonder een solide basis zal AI voor de meeste organisaties blijven wat het nu is: een kostbare ervaring.

“Verwachten dat AI of algemene AI de achterstand in upgrades, de silo’s tussen teams en jaren van technische schulden compenseert, is een illusie”, zegt Georgia O’Callaghan. Data- en architectuurmanagers moeten ervoor zorgen dat hun data AI-compatibel is, voorkomen dat er verkeerde data naar de verkeerde mensen gaat en onnauwkeurigheden, misverstanden en verkeerde interpretaties voorkomen door middel van een goed ontworpen contextlaag. Dit waarborgt de integriteit van de data.”

Om een solide basis voor AI te leggen en risico’s te verminderen, moeten data- en architectuurverantwoordelijken hun fundamentele initiatieven afstemmen op hun ambitieniveau op het gebied van AI, governance inzetten als hefboom voor waardecreatie en een unieke, uniforme contextlaag creëren.

Medewerkers in staat stellen om de transformatie door AI te realiseren

Terwijl organisaties snel evolueren, is het vermogen van mensen om verandering te integreren beperkt. De voorbereiding op AI verloopt veel sneller dan de voorbereiding van mensen.

“Data- en architectuurmanagers moeten overschakelen van een rolgerichte naar een competentiegerichte benadering van AI”, vervolgt Adam Ronthal. “Managers op het gebied van technologie en kunstmatige intelligentie zullen profiteren van hun investeringen in de ontwikkeling van hun medewerkers. Door in te zetten op vaardigheden, mentaliteit en gedragsverandering kunnen ze het individuele en collectieve potentieel ontplooien. Dit zal de betrokkenheid en productiviteit van medewerkers versterken, waardoor hun organisatie beter in staat is zich aan te passen aan veranderingen. Op termijn zal dit een rendement op de investering opleveren voor het individu.”

Om medewerkers te begeleiden bij de door AI aangestuurde transformatie, is het zaak een aanzienlijk budget toe te wijzen aan verandermanagement, de nadruk te leggen op mentaliteit en vaardigheden in plaats van op tools, tegemoet te komen aan de zorgen van medewerkers door middel van een stappenplan voor competentieontwikkeling en te experimenteren met hybride teams waarin menselijke en kunstmatige intelligentie worden gecombineerd.