De weg die data voortdurend aflegt is vaak een blinde vlek als het gaat over digitale soevereiniteit

Wie vandaag over digitale soevereiniteit praat, heeft het bijna altijd over data die ergens staan: in welk datacenter, bij welke provider, onder welk recht. Dat is terecht. Een Europees datacenter garandeert immers niet dat Europees recht geldt, zeker niet als het moederbedrijf van de provider onder Amerikaanse wetgeving zoals de CLOUD Act valt. Maar data is voortdurend in beweging: tussen kantoren, productiesites, datacenters en clouds. En net dat traject blijft in het debat grotendeels buiten beeld.

Opslag geregeld, ‘transport’ niet

Veel organisaties hebben zich de voorbije jaren gebogen over waar ze hun data bewaren. Ze classificeren hun data, brengen gevoelige gegevens onder bij een Europese leverancier of in een private omgeving, en leggen in contracten vast waar die data moeten staan. Maar over de weg die data aflegt bestaan zelden zulke afspraken. Een klassiek connectiviteitscontract regelt beschikbaarheid en bandbreedte, maar zegt doorgaans niets over het traject dat de data volgen, de landen die ze passeren of de partijen die onderweg het verkeer behandelen. Zo ontstaat een vreemde situatie: de data zijn goed beschermd zolang ze stilstaan, maar veel minder zodra ze verstuurd worden.

Nochtans speelt dezelfde jurisdictievraag die bij opslag zo zwaar weegt, ook bij het versturen van data. Wanneer verkeer via knooppunten in andere landen loopt of door partijen buiten Europa wordt behandeld, kunnen ook daar andere regels en andere belangen meespelen. Wie dus bewust kiest voor een Europese cloud, maar zijn data er via een omweg naartoe stuurt, laat een deel van die keuze onbeschermd.

Wat maakt een verbinding dan soeverein?

Eurofiber hanteert vier toetsstenen. Is de verbinding onafhankelijk van het publieke internet voor de stromen die dat vereisen? Is de routing volledig transparant, zodat u weet langs waar uw data reizen? Gebeurt de versleuteling op uw eigen voorwaarden, met sleutels die u zelf beheert? En is het geheel zo opgebouwd dat het blijft werken wanneer een onderdeel uitvalt? Een netwerk dat op die vier vragen een duidelijk antwoord geeft, maakt de soevereine keuzes rond opslag pas echt afdwingbaar.

Met NIS2 en DORA moeten organisaties niet alleen maatregelen nemen, maar ook kunnen aantonen dat ze hun kritieke datastromen beheersen. Dat vraagt inzicht in hoe data zich verplaatsen tussen applicaties, locaties en clouds, met logging en monitoring tot op het niveau van de verbinding. Voor veel bedrijven is dat vandaag een zwakke plek: ze weten waar hun data staan, maar kunnen niet zeggen welke weg ze via het netwerk afleggen.

Dat betekent niet dat al het verkeer over een afgeschermde verbinding moet. Minder gevoelige data kunnen gerust over het internet naar de publieke cloud. Het komt erop aan de kritieke stromen af te zonderen en ze over een gecontroleerd pad te sturen, terwijl de rest flexibel blijft. Voorwaarde is wel dat het netwerk open is opgebouwd: wie vastzit aan één leverancier voor zijn verbindingen, heeft op die laag even weinig keuzevrijheid als wie vastzit aan één cloudplatform.

Eurofiber bekijkt soevereiniteit daarom vanuit de laag die alles met elkaar verbindt. Met een eigen glasvezelnetwerk in België, Nederland, Frankrijk en Duitsland en een open, leveranciersonafhankelijk model helpt het organisaties om niet alleen te bepalen waar hun data staan, maar ook hoe ze daar komen.