De EU hertekent de kaart van de soevereine cloud in Europa… zonder Amerikaanse technologieën de rug toe te keren

Het contract dat op 17 april door de Europese Commissie officieel werd bekrachtigd, geeft de richting aan die de toekomstige wetgeving inzake de soevereine cloud en AI zal inslaan. Het werd overigens gepresenteerd als een “benchmark” die de hele sector naar Europese normen moet leiden

180 miljoen euro over zes jaar om soevereine clouddiensten te leveren aan haar instellingen, organen en maar liefst 70 agentschappen. De Europese Commissie heeft vrijdag een baanbrekend raamcontract gegund. De geselecteerde leveranciers zijn Europees, maar maken gebruik van hybride technologische partnerschappen. Enerzijds Post Telecom in samenwerking met Clever Cloud en OVHcloud, StackIT en Scaleway (de clouddochter van Iliad). Anderzijds Proximus, dat met name steunt op S3NS, de joint venture tussen Thales en Google Cloud, evenals op Clarence en Mistral.

Naast de geselecteerde spelers wordt vooral de operationele definitie van de soevereine cloud steeds duidelijker. De offertes zijn overigens beoordeeld aan de hand van het Cloud Sovereignty Framework – een door de Europese Commissie vastgesteld kader dat is gebaseerd op acht criteria op strategisch, juridisch, operationeel en milieugebied.

Samen staan we sterk

“Dit project bewijst dat er in Europa solide alternatieven bestaan die aan de hoogste normen kunnen voldoen”, aldus Octave Klaba, President & CEO van OVHcloud. “Deze beslissing toont ook aan dat wanneer Europese spelers hun krachten bundelen, ze het verschil maken.”

Sébastien Genesca, General Manager van DEEP by POST Group, is van mening dat hij met OVHcloud en Clever Cloud een ambitieuze oplossing heeft ontwikkeld die een gemeenschappelijk doel nastreeft: “het opzetten van een soeverein cloudaanbod dat optimaal gebruikmaakt van onze technologische expertise, terwijl we gemeenschappelijke en Europese waarden delen.”

Breuk

De kwestie van digitale soevereiniteit, met name in de Europese publieke sector, is de afgelopen jaren steeds vaker onderwerp van discussie. Aangezien veel Europese overheden sterk afhankelijk zijn van Amerikaanse cloudproviders, vallen hun gegevens onder de CLOUD Act, die de Amerikaanse overheid het recht geeft om toegang te vragen tot alle gegevens die door Amerikaanse bedrijven worden gehost.

Het is duidelijk dat de toekenning van dit contract een breuk betekent met de technologische afhankelijkheid van de VS. De Europese Commissie kiest voor een model met meerdere leveranciers, bedoeld om de veerkracht te versterken en nieuwe afhankelijkheid van één enkele speler te voorkomen.

Het voorbeeld van Proximus

Deze gunning heeft ook een signaalwaarde voor de Europese markt. Bij de lancering van de aanbesteding verklaarde de Commissie dat zij er een referentiepunt van wilde maken voor de soevereine cloud in de publieke sector.

Dat is het duidelijk geworden. Het bod van de Proximus-groep illustreert dit perfect. De oplossing combineert soevereine cloud, geavanceerde beveiliging en Europese kunstmatige intelligentie, en steunt op een solide ecosysteem van Europese partners en technologieën:

  • Proximus en Proximus NXT in België en Luxemburg, met hun ruime ervaring als vertrouwde partners van overheidsinstellingen op het gebied van telecom en ICT;
  • S3NS, het betrouwbare, soevereine cloudplatform, gecertificeerd volgens de strengste Europese veiligheidsnormen;
  • Clarence, het resultaat van een joint venture tussen Proximus en LuxConnect, dat een soevereine edge-cloud biedt die volledig losstaat van en geïsoleerd is van het netwerk, met fysieke afscherming, lokale controle en een hoge veerkracht;
  • Mistral AI, dat geavanceerde Europese kunstmatige intelligentie biedt op soevereine cloudplatforms;
  • Thales, dat een zeer betrouwbare beveiligingsarchitectuur en inlichtingen over cyberdreigingen biedt.

Een ‘benchmark’

Opgemerkt moet worden dat de Europese Commissie een vrij pragmatische kijk op soevereiniteit hanteert, gebaseerd op governance, controle e en naleving, in plaats van op de systematische uitsluiting van alle niet-Europese technologische bouwstenen.

Ten slotte beperkt de Europese Commissie zich met deze aanbesteding niet tot het voorzien in haar eigen behoeften. Zij streeft evenzeer naar het structureren van de markt. Het initiatief is overigens gepresenteerd als een ‘benchmark’ die de hele sector naar Europese normen moet leiden.

Bovendien geeft dit contract een richting aan, namelijk die welke de toekomstige wetgeving op het gebied van de cloud en AI zal inslaan. Deze tekst heeft tot doel de definitie van soevereiniteit binnen de interne markt te harmoniseren en de opkomst van alternatieve aanbiedingen te vergemakkelijken.